ChatGPT znak wodny w UE: co firma musi oznaczyć przed 2 grudnia

5 października 2026 OpenAI zapowiedziało niewidoczny znak wodny w tekstach z ChatGPT w UE, także w Polsce. W API znak jest domyślnie wyłączony. Jeśli masz chatbota na API pod swoją nazwą, obowiązek oznaczania z art. 50 ust. 2 AI Act może dotyczyć ciebie, a systemy wprowadzone przed 2 sierpnia mają czas do 2 grudnia 2026. Stan na 16 października 2026.

Większość tekstów o znaku wodnym pyta, czy nauczyciel wykryje wypracowanie. Firmę interesuje co innego. Kto ma oznaczać tekst, który wysyła klientom, i czy ktoś zrobił to za nią.

Co się zmieniło: ChatGPT w UE, API tylko na życzenie

OpenAI dodaje znak o nazwie textGrain do „kwalifikujących się” tekstów z ChatGPT i Codex we wszystkich planach, ale tylko w Unii Europejskiej. Firma nie wymienia z nazwy Norwegii, Islandii, Liechtensteinu, Szwajcarii ani Wielkiej Brytanii. Daty pełnego włączenia nie ma, jest „w ciągu najbliższych tygodni”.

Znak nie jest napisem ani ukrytym znakiem w tekście. Model lekko zmienia dobór słów według tajnego klucza, a detektor z tym samym kluczem rozpoznaje wzór. Dlatego narzędzia do „czyszczenia” tekstu z niewidocznych spacji go nie usuwają.

Pięć faktów z dokumentów OpenAI, które zmieniają decyzje w firmie:

• w API znak jest wyłączony, a klient włącza go w ustawieniach organizacji (Data controls, Text provenance) albo projektu i wybiera modele;
• według OpenAI kodeks postępowania UE nie wymaga znakowania tekstów krótszych niż 200 tokenów ani fragmentów kodu, a token to kawałek słowa;
• po zamianie 25% słów na synonimy wykrywalność w teście OpenAI na tekstach 400-tokenowych spadła z około 92% do 17%;
• detektor dostaną na start tylko zatwierdzone organizacje badawcze i akademickie, nie firmy ani uczelnie do sprawdzania prac;
• znak nie wskazuje, kto użył ChatGPT, a jego brak nie dowodzi, że tekst napisał człowiek.

Liczby z testu dotyczą angielskich tekstów. W treści artykułu pomocy nie znaleźliśmy wyniku dla polszczyzny.

Czy znak wodny ChatGPT dotyczy twojej firmy

Zależy od tego, kto generuje tekst i dokąd on trafia. Art. 50 ust. 2 AI Act każe oznaczać treści dostawcy systemu AI, który je tworzy. Art. 50 ust. 4 każe podmiotowi stosującemu, czyli firmie używającej narzędzia, oznaczyć widocznie tekst o sprawach interesu publicznego, jeśli nie przeszedł redakcji człowieka.

• Zespół pisze maile i oferty w ChatGPT. Kto oznacza: OpenAI jako dostawca. Co robisz: nic nie dopisujesz. Ustal, kto sprawdza tekst przed wysłaniem. Od kiedy: znak w ChatGPT w ciągu kilku tygodni.
• Kupiony gotowy chatbot (abonament). Kto oznacza: producent narzędzia. Co robisz: poproś na piśmie o opis oznaczania. Od kiedy: 2 sierpnia 2026, dla starszych systemów 2 grudnia 2026.
• Własny chatbot lub agent na API pod twoją nazwą, wprowadzony przed 2 sierpnia 2026. Kto oznacza: prawdopodobnie ty jako dostawca systemu. Co robisz: włącz Text provenance i opisz rozwiązanie. Od kiedy: 2 grudnia 2026.
• To samo, uruchomione po 2 sierpnia 2026. Kto oznacza: prawdopodobnie ty. Co robisz: jak wyżej, bez okresu przejściowego. Od kiedy: już teraz.
• Narzędzie wewnętrzne, tekst czysto techniczny, nie wychodzi poza firmę. Kto oznacza: możliwy wyjątek. Co robisz: opisz, kto ma dostęp. Zapytaj prawnika. Od kiedy: do ustalenia.
• Publikujesz tekst z AI o sprawach publicznych, np. zdrowiu, polityce, środowisku. Kto oznacza: ty, widoczną etykietą. Co robisz: etykieta albo redakcja człowieka z odpowiedzialnością. Od kiedy: 2 sierpnia 2026.

Przy czterech środkowych wierszach decyduje jedno pytanie: czy uruchomiłeś system AI pod własną nazwą. Ten sam problem z rolą dostawcy opisaliśmy przy obowiązku informowania, że klient rozmawia z AI, w tekście Chatbot a AI Act: co sprawdzić przed 28 października 2026. Różnicę między prostym czatem a agentem znajdziesz w tekście Chatbot firmowy czy agent AI.

Co widzimy na rynku: modele odpowiadają na to pytanie różnie

16 października zadaliśmy czterem modelom AI to samo pytanie o chatbota na API. ChatGPT odpowiedział, że zwykle nie trzeba oznaczać samemu, bo to obowiązek OpenAI. Gemini napisał, że API trzeba włączyć, ale termin już minął. Perplexity jako jedyny podał 2 grudnia 2026. Jeśli pytasz o swój obowiązek model, możesz dostać trzy różne odpowiedzi.

Wytyczne Komisji do art. 50 z 20 lipca 2026, w omówieniu kancelarii Lawcel, mówią dwie rzeczy. Dostawca systemu może oprzeć się na oznaczaniu dostawcy modelu, jeśli to rozwiązanie spełnia art. 50 ust. 2. Wykazanie zgodności zostaje jednak po jego stronie. Wytyczne opisują też wąski wyjątek dla treści czysto technicznych, czytanych tylko przez ograniczoną, z góry określoną grupę specjalistów i zabezpieczonych przed wyjściem poza firmę. Tekst wklejony do maila do klienta tego warunku nie spełnia. Pełnego tekstu wytycznych nie czytaliśmy, bo nasze narzędzia nie miały do niego dostępu.

Komisja potwierdziła w komunikacie z 20 lipca 2026, że systemy wprowadzone przed sierpniem oznaczają treści od 2 grudnia 2026. Kara za naruszenie art. 50 sięga 15 mln euro albo 3% światowego obrotu, zależnie od tego, która kwota jest wyższa. Dla małych i średnich firm art. 99 ust. 6 każe brać kwotę niższą. To pułap, nie stawka.

Co to oznacza dla Twojej firmy

Wniosek prawdopodobny. Jeśli zespół tylko pisze w ChatGPT, nie masz nowego obowiązku oznaczania. Masz za to powód, żeby ustalić, kto czyta tekst przed wysłaniem. Znak nie sprawdza, czy w ofercie jest dobra cena.

Wniosek prawdopodobny. Firma z własnym chatbotem na API ma do 2 grudnia decyzję, której nikt za nią nie podejmie. OpenAI zostawia znak w API wyłączony, więc samo „korzystamy z OpenAI” nie oznacza, że odpowiedzi są oznaczone.

Hipoteza do sprawdzenia. Odpowiedzi chatbotów są często krótsze niż 200 tokenów, a takich OpenAI nie musi znakować. Nie wiemy jeszcze, jak organ oceni chatbota, którego większość odpowiedzi nie niesie znaku. To pytanie do prawnika i do dostawcy modelu.

Przejście do innego dostawcy nie omija tematu. Anthropic oznacza teksty z obsługiwanych modeli Claude na całym świecie, także w API, i każe firmom samodzielnie ocenić własne obowiązki z art. 50.

Co zrobić w tym tygodniu

Te kroki zajmą kilka godzin, nie tygodni:

1. Spisz systemy, które generują tekst wysyłany poza firmę: chatbot, agent do maili, generator opisów. Przy każdym zapisz, kto go uruchomił i od kiedy działa.
2. Przy chatbocie na API sprawdź ustawienie Text provenance w organizacji i w projekcie OpenAI. Zapisz, które modele są objęte.
3. Przy kupionym narzędziu wyślij dostawcy jedno pytanie: jak spełnia art. 50 ust. 2 i od kiedy.
4. Ustal w zespole jedną zasadę dla tekstów z ChatGPT, na przykład kto czyta ofertę przed wysłaniem. Tryby takiej kontroli opisaliśmy w tekście Human in the loop AI.
5. Jeśli wolisz przejść listę z kimś, kto robi to na co dzień, robimy to w ramach audytu AI. Dostajesz opis każdego systemu, który zrozumiesz bez nas.

W rozmowach z właścicielami firm słyszymy: „Nie mogę pozwolić, żeby coś odpowiedziało klientowi głupio”. Znak wodny tego nie załatwia. Załatwiają to zasady, logi i człowiek, który je czyta, o czym piszemy też przy agentach działających w tle, jak OpenAI dots.

Nie jesteśmy kancelarią i ten tekst nie jest poradą prawną. Nie testowaliśmy znaku wodnego na koncie ChatGPT w UE, a o tym, czy twoja firma jest dostawcą systemu, decyduje prawnik. Umów 45 minut rozmowy.

Źródła

Dostęp do wszystkich stron: 16 października 2026.

• OpenAI, 5 października 2026: Our approach to EU text provenance rules.
• OpenAI, Centrum pomocy: Provenance signals in OpenAI-generated content, ustawienia API, teksty krótsze niż 200 tokenów, dostęp do detektora.
• Komisja Europejska, komunikat IP/26/1653 z 20 lipca 2026: termin 2 grudnia 2026 dla systemów sprzed sierpnia.
• Komisja Europejska: Quick facts: transparency rules for AI systems, kary i wyjątek dla edycji.
• Rozporządzenie (UE) 2026/1744, motyw 38, czteromiesięczny okres przejściowy: EUR-Lex.
• Anthropic, Centrum pomocy: How Claude marks AI-generated content.
• Paul, Weiss: EU Finalises Transparency Rules for AI-Generated Content, przykłady spraw interesu publicznego w wytycznych.
• Lawcel: Article 50 applies on 2 August 2026, and your model vendor cannot carry it for you, omówienie wytycznych Komisji i art. 99 ust. 6.
• Odpowiedzi ChatGPT (gpt-6-luna), Gemini, Perplexity i Claude pobrane 16 października 2026 przez DataForSEO.